De gezichten van Margraten: bezoek aan het Amerikaans kerkhof Margraten

Als je al eens naar een Amerikaans kerkhof bent geweest ter herdenking van Wereldoorlog Twee, dan weet je dat zo'n begraafplaats je keer op keer naar adem doet happen. Komt het door de schoonheid en sereniteit van deze plek? Of is het omdat elkeen van de duizenden witmarmeren grafzerken telkens ook voor één mensenleven staat?
In Margraten, Nederlands Limburg, vind je het enige Amerikaans kerkhof van Nederland. Het ligt net over de Belgische grens -vlakbij Maastricht- en is absoluut de moeite waard voor een kort bezoek. Samen met VVV Zuid-Limburg ging ik deze parel verkennen.

begraafplaats margraten nederland

Het Amerikaans kerkhof van Margraten

Er is maar één Amerikaans kerkhof in Nederland, en dat ligt in Nederlands Limburg op ongeveer een half uurtje treinen vanuit Luik.
Vanop de straat zie je eigenlijk nog niet zo veel. Als je goed kijkt kan je enkele witte kruisbeelden spotten, maar dan moet je echt al beginnen zoeken.
De perfect gemanicuurde grasperken lokken je alsmaar verder, tot je uiteindelijk aan het bezoekerscentrum arriveert.
Wow. Kippenvel.

Een rechthoekige vijver weerspiegelt de serene omgeving en een kleine fontein zorgt voor rimpels die zo het strakke geheel doorbreken.  Helemaal achteraan staat een sobere, witte toren en daardoor deed dit plekje mij meteen heel hard denken aan de ‘Reflective Pool‘ in Washington D.C

margraten kerkhof nederland

Tijdens de gezichten van Margraten wordt dit Amerikaans kerkhof nog indrukwekkender.

8301 grafstenen, 1722 vermisten en 4 vrouwen

Loop zeker niet te hard van stapel. Vooraleer je de zeeën van witmarmeren kruisen gaat bekijken, kan je hier ook al een indrukwekkend monument bekijken: de Muren der Vermisten. Links en rechts van de langgerekte watermassa staan immers ook al 1722 namen in wit marmer gekrast. Deze namen eren de soldaten waarvan het stoffelijk overschot nooit werd gevonden of nooit werd geïdentificeerd.

Bovenaan de trappen zie je links, rechts en voor je alleen maar witte kruisbeelden. Daar sta je dan machteloos, oog in oog tussen  rijen en rijen  van oorlogsslachtoffers. Ieder van hen, welke functie ze ook hadden, ligt er  begraven onder een sobere grafzerk. Alleen de graven van de 179 joodse gesneuvelden (hun steen is in de vorm van een jodenster)  en de zes ontvangers van de Medal of Honor (hun namen werden met goud verguld) onderbreken het patroon van de eindeloze reeks kruisbeelden naast en achter elkaar, kruis na kruis na kruis… en dit tot 8301 keer na elkaar.
Alle slachtoffers bij elkaar, zijn dat er meer dan 10.000. En daarvan zijn er trouwens ook vier vrouwen.

Wandel gerust tussen de graven door, marcheer langs de majestueuze eiken of zet je even neer op één van de banken om de aandoenlijke grootsheid van deze memorial te aanschouwen.
Helemaal achteraan deze prachtige begraafplaats zie je nog een laatste monument: een gigantische vlaggenmast waaraan de Amerikaanse vlag fier wappert. Vluchtig als de levens die hier zijn verloren gegaan, maar ook vrij zoals de vrijheid die deze offers ons hebben geschonken.

amerikaans kerkhof margraten

Al deze grafstenen laten een verpletterende indruk op je achter.

vermisten margraten

Eén van de muren met daarop alle namen van de Vermisten.

De gezichten van Margraten

Om de twee jaar wordt in Margraten een speciaal evenement gehouden zodat de offers van deze moedige mannen en vrouwen nooit vergeten zullen worden. Het maandenlange werk van tientallen vrijwilligers bereikt zijn hoogtepunt in mei, want dan worden vijf dagen lang duizenden fotootjes naast de witmarmeren graven neergepoot.

Wanneer je het Amerikaans kerkhof van Margraten ook bezoekt; de witte kruisen en sterren zijn een streling voor het oog. Door deze soberheid is het soms ook moeilijk om de grootschaligheid van deze begraafplaats te vatten. De duizenden onbekende namen die zorgvuldig in de grafzerken werden gebeiteld, krijgen tijdens de gezichten van Margraten eindelijk een identiteit. Mannen en vrouwen, niet zo heel verschillend van jij en ik, staren je doodstil aan. Je staat er wezenloos bij en dat bezorgt je gegarandeerd kippenvel… De oude foto’s in zwart wit en sepia maken pas echt duidelijk hoe groot dit –want dat is het toch wel– massagraf eigenlijk wel is.

Rij na rij zie je de jonge gezichten van mannen en vrouwen die allemaal hun eigen dromen en plannen hadden. En zij gaven dat, vrijwillig of uit noodzaak, allemaal op om onze toekomst mooier te maken. Want hoe je het ook draait of keert: als zij die offers niet hadden gemaakt, dan konden wij misschien niet genieten van de mooie democratie waar we tegenwoordig in leven.

gezichten margraten

De kleine fotootjes naast de kruizen tonen je voor één keer ook het gezicht van wie hier begraven ligt…

Openingsceremonie

Tijdens mijn bezoek aan de gezichten van Margraten in 2018, woonde ik ook de plechtige openingsceremonie bij.
Hoge piefen van het Amerikaanse leger, ambassadeurs uit de Verenigde Staten en woordvoerders van de begraafplaats eren met tekst en lied de gesneuvelde soldaten die eindelijk nog eens een gezicht opgespeld krijgen. Je bent vrij om naar deze plechtige ceremonie te kijken, of om alvast op verkenning te gaan op het kerkhof.
Tijdens de vele speeches wordt goed benadrukt dat vrijheid soms ook een prijs heeft, en dat wordt natuurlijk extra in de verf gezet door de muur van witte graven die zich voor je uitstrekt. De Nederlandse en Amerikaanse vlag wapperen fier op het groene veld, terwijl het Amerikaanse en Nederlandse volkslied door de radio schalt. Dan volgt nog een laatste trompetsalvo om de gestorven militairen een laatste eer te bewijzen vooraleer de bezoekers zich over dit gigantische domein verspreiden en oog in oog komen te staan met al deze Amerikaanse helden.

gezichten van margraten openingsceremonie

Eén van de sprekers op de openingsceremonie.

Leer enkele slachtoffers nog beter kennen: de Stemmen van Margraten

Hoewel de gezichten vaak al heel veel zeggen over de persoon die hier begraven ligt, is het onmogelijk om daar een echt leven aan te verbinden. Daarom vond ik de de gratis aangeboden audiotour, de Stemmen van Margraten, zo ontzettend interessant en een absolute meerwaarde voor dit evenement.
Via een app (izi.travel > Stemmen van Margraten) krijg je een inzicht in het leven van enkele soldaten die hier begraven liggen. Militairen die een Medal of Honor kregen opgespeld, mannen die eigenlijk nog maar kind waren, slachtoffers die tot op de dag van vandaag niet werden gevonden, of één van de slechts vier vrouwen die hier begraven liggen komen aan het woord.
Aan de hand van briefuitwisselingen, krantenartikel en verhalen van overlevende familieleden of vrienden werden deze levensverhalen stukje bij beetje bij elkaar gesprokkeld. Acteurs gaven de gezichten van Margraten zo ook een stem en een verhaal. Wanneer je bij het zien van de foto’s nog geen kippenvel kreeg, dan krijg je dat nu zeker.

gezichten van margraten amerikaanse begraafplaats

De audio gids maakt een rondleiding op het Amerikaans kerkhof alleen nog maar indrukwekkender.

Nog enkele cijfers en weetjes over de begraafplaats van Margraten

  • Oorspronkelijk lagen hier veel meer mensen begraven. Eerst waren dat er 21.839. Daarvan waren er 17.738, 3.075 Duitsers en 1.026 andere nationaliteiten. Later werden al deze andere lichamen verplaatst naar een andere begraafplaats of werden ze op verzoek van familie, overgevlogen naar Amerika.
  • Het eerste slachtoffer werd op de Amerikaanse begraafplaats van Margraten begraven op 10 november 1944.
  • Het laatste slachtoffer (Willis A. Utecht) werd begraven op 30 maart 1946.
  • In 2005 werd de begraafplaats bezocht door de Amerikaans president Bush.
  • Veertig keer werden broers naast elkaar begraven of vermeld op de Muren der Vermisten.
Amerikaanse begraafplaats margraten

Een joodse grafzerk.

Ook interessant: het Eyewitness museum van Maastricht

Wil je nog beter zien hoe de tweede wereldoorlog zich ontwikkelde in dit landsdeel van Nederland, dan moet je misschien ook een uitstapje maken naar het Eyewitness Museum in Maastricht. Vanuit Margraten is het slecht een halfuurtje rijden tot aan de randwijk van Maastricht, waar je aankomt bij deze prachtige villa.

Ooit woonde de lokale burgemeester hier, maar tijdens Wereldoorlog Twee werd dit prachtige huis ingenomen door de Duitsers.
Tegenwoordig vind je er nog steeds heel wat Duitsers! Tientallen levensechte wassen beelden poseren met (echte!) memorabilia van tijdens de wereldoorlog. Je vindt er o.a. een stempelcollectie of brieven die aan Hitler toebehoorden, maar ook andere waardevolle voorwerpen en kostuums van hooggeplaatste legerofficiers.
Je leert hier trouwens niet alleen meer over de Nazi’s, maar ook over de geallieerden. Vier verdiepingen hoog krijg je te maken met allerlei verschillende onderdelen van de wereldoorlog.

Kijk naar de authentieke gevangenisplunjes van joden en andere gevangenen, beleef de ijskoude temperaturen van tijdens operatie Barbarossa, of ervaar hoe het moet voelen om in een bunker opgesloten te zitten terwijl er bommen bovenop je vallen.

Dit museum is leuk voor jong en oud. En wat me hier ook beviel is dat je niet wordt overstelpt met té veel informatie. Het meeste spreekt voor zich, maar ook de leuke audiogids waarbij acteurs de stemmen overnemen van de wassen beelden geeft zeker een meerwaarde aan je bezoek.

eyewitness museum maastricht

De tentoonstellingen in het Eyewitness Museum schetsen een goed beeld van het leven tijdens wereldoorlog twee.

Lekker eten in de buurt

8301 Grafstenen nemen veel plaats in. Je mag er dus zeker van zijn dat je goed moe bent gewandeld na je bezoek aan Margraten.
Op ongeveer vijfentwintig minuutjes wandelen (of één bushalte verder in de richting van Gulpener) ligt het stadscentrum van Margraten. Hier vind je enkele toffe restaurantjes en cafeetjes om je hongerige maag terug te vullen.

Als je zin hebt in overheerlijk eten, een prachtig interieur en een bewonderenswaardig concept, dan moet je naar Talentino.
Dit fijne restaurant wordt gerund door mensen zoals jij en ik, maar ook door mensen die een tikkeltje anders zijn; mensen met een beperking.

Het krantenartikel / menu dat op jou ligt te wachten,  vertelt je meteen wat meer over de visie van dit restaurant, maar ook over hoe zij te werk gaan en met wie zij werken. Klap je de krant open, dan zie je het -uitgebreide- menu van dit restaurant. Lekkere soepjes, smakelijke hoofdgerechten en desserts om bij te watertanden. De prijzen zijn trouwens ook heel betaalbaar. Soep kost amper €3,50, een –anders toch wel dure– hertensteak wordt aangeboden voor €17,50 en de desserts variëren tussen €3,50 en €5.
Als je daarbovenop ook nog eens weet dat de porties gi-gan-tisch zijn, dan weet je dat je goed zit.

De mensen die hier werken hebben echt het beste met je voor. “Is het lekker?”, “Wenst u nog iets?” – Sommige andere restaurants zouden nog iets kunnen leren van het personeel dat hier werkt! Dat geldt trouwens ook voor het keukenpersoneel, want ook daar werkt Talentino met personen die een beperking hebben.

Net zoals je jezellf zal herkennen tussen de duizenden gesneuvelden,  die weer een gezicht kregen op Het Amerikaans kerkhof van Margraten kom je ook in het restaurant  tot de vaststelling dat je echt niet zo verschillend bent van de lieve vrolijke werknemers van restaurant Talentino.  
Dit zijn projecten die we met z’n allen meer zouden moeten steunen. En als het eten overal zo lekker zou zijn als hier, dan zou een ‘gewoon’ restaurant meteen failliet gaan. Een absolute aanrader als je toch in de buurt bent, dus!

talentinos restaurant vlakbij margraten

Het interieur van Talentinos was voor mij alvast erg uitnodigend!

talentinos restaurant magraten

En het eten hier was absoluut verrukkelijk! (Hertensteak)

Logeren in de buurt van het Amerikaans kerkhof van Margraten

Nog iets verder dan Talentinos, ligt het pittoreske dorpje Gulpen. Op het dorpspleintje, net naast het traag kabbelende beekje, ligt een authentiek Hollands café: Herberg de Zwarte Ruiter (waar je trouwens ook belachelijk lekker kan eten!). De bruine kroeg straalt authenticiteit uit en is op zich al reden genoeg om een bezoekje te brengen, maar achteraan dit café vind je ook nog enkele accommodaties. Een herberg zou immers geen herberg zijn als er geen mogelijkheid was tot overnachting…

De verschillende kamers zijn allemaal heel recent gebouwd (In 2018 was het hotel nog maar enkele maanden open) en zijn stuk voor stuk anders, maar wel allemaal ontzettend charmant, voorzien van alle luxe en prachtig ingericht. Nadat je enkele biertjes hebt gedronken in het donkere café, zou je eigenlijk niet verwachten dat de kamers van Herberg de Zwarte Ruiter zo licht zijn.
Niet alleen de kamers zijn uitstekend, trouwens. Ook het ontbijt is fenomenaal en de bazin en haar personeel zijn zo behulpzaam als maar kan.
Ik denk dat er niet genoeg superlatieven zijn om over dit hotel te schrijven! Maar laat ik het zo zeggen: ik heb al in aardig wat hotels overnacht, maar dit pareltje belandt toch ergens bovenaan bij mijn favorieten!

herberg de zwarte ruiter gulpen

Prachtige kamers, behulpzaam personeel en lekker eten. Hier zit je wel goed!

herberg de zwarte ruiter ontbijt

Zei ik ook al dat het ontbijt hier heerlijk is?

Hoe kom je daar vanuit België?

Margraten en Gulpen zijn eenvoudig te bereiken met het openbaar vervoer of met de auto.
Als je voor het openbaar vervoer kiest, dan moet je eerst een trein nemen naar Luik (Liège-Guillemins), daar overstappen op een trein richting Maastricht (let op: afstappen in het tweede station van Maastricht!) en vandaar een rechtstreekse bus naar de Amerikaanse begraafplaats van Margraten of Gulpen nemen (bus nummer 350, vertrekt vanuit Maastricht Centraal Station).

Met de auto kan Google Maps of je GPS je vast beter verder helpen dan ik ;-).

In dit artikel staan enkele affiliate links. Wanneer jij iets boekt bij deze reisorganisaties krijg ik een kleine commissie op de boeking. Jij betaalt daarvoor niets extra. Je kan het dus zien als een manier om deze blog te steunen als je er iets aan hebt gehad. Ik gebruik deze reisorganisaties zelf ook, en ik zal alleen reismaatschappijen aanraden die ik zelf ook gebruik.
 

Volg je mij al op Social Media?


Hoi, ik ben Sam Van den Haute. Gedurende de laatste 5 jaar reis ik bijna permanent de wereld rond. Het avontuur opzoeken en mooie plekjes bezoeken zijn immers mijn passie. Laat mij ook jou inspireren met geweldige verhalen, prachtige foto's en handige tips van mijn avonturen op reis. Op mijn facebookpagina en instagram account krijg je de laatste updates en mooie foto's om jou te inspireren voor je volgende reis.
Sluit je aan bij duizenden anderen om de laatste updates te ontvangen!

Like Checkoutsam op Facebook
 
  1. Jean Weltjens says:

    Kan U mij info geven over een programma voor een bezoek aan het Amerikaans Kerkhof in Margraten.
    Hebben jullie een eigen gids?

    • Dag Jean

      Via een app (izi.travel > Stemmen van Margraten) kan je je eigen ‘audioguide’ meenemen. Voor meer informatie ter plekke kan je ook in het bezoekersgebouw terecht.

      Groetjes
      Sam

Laat een bericht achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

U kunt deze HTML trefwoorden en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

CheckOutSam: Reisblog met reistips voor over de hele wereld!