13 februari, 2020

De wintertuin van Mechelen: magische art nouveau

Misschien heb je wel al eens gehoord van de Ursulinen uit Onze-Lieve-Vrouw-Waver, een zusterorde in de buurt van Mechelen. Enkele eeuwen geleden besloten zij om het pas gestichte België te verrijken met degelijk onderwijs, en zoals dat in die tijd ging was het vooral de gegoede klasse die onderwezen wilde worden. Om zowel de binnenlandse als buitenlandse gasten thuis te laten voelen, zorgden de nonnen ervoor dat hier kosten noch moeite werden gespaard. Het resultaat? Een uitzonderlijk mooie school die tot op de dag van vandaag in gebruik is.

wintertuin mechelen

Een klein beetje geschiedenis

1830. België is nog maar net gesticht en dat betekent dat er nood is aan eigen (en goed!) onderwijs. In die tijd waren het nog de kerkelijke instanties die daarvoor instonden. De orde der Ursulinen van Onze-Lieve-Vrouw-Waver zag het nut van een degelijke scholing heel goed in, en besloot deze toch wel zware taak op zich te nemen.

Het was heel gewoon dat alleen de gegoede klasse onderwijs kon betalen, maar de Ursulinen wilden ook dat de ‘gewonere’ medemens wat kon opsteken van een school. Het was echter ook nodig om de rijkere klasse aan te trekken, omdat daar al het geld zat. Zonder centjes konden de zusters immers niet de nodige materialen aankopen en nog belangrijker: zonder geld kon deze magnifieke school niet worden onderhouden.
Tijdens de rondleiding wordt dan eigenlijk ook alleen over deze gegoede klasse en hun schoolgang gesproken.

Wereldoorlog één verwoestte bijna de volledige school, maar de Ursulinen waren vastberaden om de school herop te bouwen en zo geschiedde… Tijdens de tweede wereldoorlog waren er gelukkig geen verwoestende gevolgen, maar door allerlei hervormingen in het onderwijs (en natuurlijk ook de in de samenleving) verliest het bijzondere instituut veel van zijn faam en glorie. Destijds zaten hier immers niet alleen Belgen! Voorname families van overal ter wereld (Frankrijk, Italië maar evengoed uit Panama!) genoten hier één van de beste Franstalige opleidingen ter wereld.

Eigenlijk is het best een wonder dat deze prachtige school nog steeds geopend is en effectief ook wordt gebruikt als onderwijsinrichting. Een rijke en interessante geschiedenis, maar vooral een prachtig interieur. Voor mij was dit zonder twijfel het hoogtepunt van mijn citytrip naar Mechelen.

Mechelen wintertuin

Het pronkstuk van de Ursulinen: de Wintertuin!

Véél meer dan alleen de Wintertuin

De Ursulinen in Onze-Lieve-Vrouw-Waver staan bij bezoekers vooral bekend om de prachtige art nouveau wintertuin van Mechelen, vermoedelijk ontworpen door Victor Horta. Ik wil echter benadrukken dat er véél meer te zien is dan alleen maar deze parel. De school staat op een domein van verschillende hectaren groot, dus je mag er zeker van zijn dat je helemaal moe bent gewandeld na een rondleiding. Tijdens een gegidste rondleiding (iedere zondag, om 14:30u – €10), heb je minstens twee uur nodig om je te verwonderen over de pracht en praal van deze school. Ik vond het zelfs zo magisch, dat ik soms dacht dat ik op een set van de ‘Harry Potter’ films rondwandelde.
Meteen al een tip voor je bezoek aan de Wintertuin van Mechelen: let op zo veel mogelijk details. Deurklinken, tegeltjes, de tekeningen op het zitvlak van een stoel, … Dit volledige gebouw is één groot kunstwerk!

ursulinen mechelen

De gangen staan vol met kunst, en de deuren zijn ook altijd adembenemend mooi!

ursulinen wintertuin mechelen refter

Zelfs de refter is prachtig!

Pareltjes van de art nouveau

Je begint je rondleiding met een beknopte introductie. De Ursulinenorde wordt aan je voorgesteld en natuurlijk wordt er ook kort ingegaan op de (bewogen) geschiedenis van deze lagere en middelbare school.
Meteen wanneer je in de eerste ruimte binnenstapt, worden je zintuigen al geprikkeld. Een muur vol mooie portretten die de Heilige Ursula verheerlijken vertelt het martelaarschap van deze Italiaanse prinses. Terwijl je in deze overdadig versierde ruimte zit te luisteren naar de deskundige uitleg van je gids, kan het bijna niet anders dat je bepaalde stukken niet oppikt omdat je zo zit rond te kijken naar al dat moois.

Terwijl je een weg baant door deze gigantische school, passeer je langs gigantische gangen waar geen enkel detail over het hoofd werd gezien. De prachtige vloertegeltjes, marmeren muren en fantastische traphallen, ongelooflijk prachtige lusters en gedetailleerde deurklinken slaan je zonder twijfel met verstomming.
Zelfs de eetzalen zijn fantastisch! Kronkelende lusters en geschilderde fresco’s vullen de refter met een authenticiteit die ik nog maar zelden zag. Het mooiste van dit alles? Bijna alles is origineel! En vergeet niet dat de school nog steeds in gebruik is. Hoe ze dat doen, met hordes tieners en jongeren die hier dagelijks voorbij walsen? Geen idee.

trappenhal ursulinen mechelen wintertuin

Het deed mij hier meer denken aan een luxueuze villa dan in plaats van een school.

Verborgen schatten achter iedere hoek

Volgens mij zijn hier zó veel schatten te vinden, dat je zelfs in een volledig leven nog niet alle geheimen van het Ursulinen instituut kan ontdekken.
De brede gangen, bekleed met fantastisch schilderwerk en piepkleine details die samen voor een fantastisch interieur zorgen, leiden je moeiteloos naar de mooiste plekjes.

Naast de school staat een gigantische kloosterkerk. Nu ja, om helemaal correct te zijn moet je eigenlijk een ‘kapel’ zeggen (omdat er geen spreekgestoelte staat), maar eerlijk… Hoe kan je zo’n mastodont een kapel noemen?! Een fantastisch gebouw met muren zo hoog dat je nek er pijn van gaat doen, meer glas-in-loodramen dan eender welke Belgische kerk en een fantastisch altaar waar duidelijk heel wat goud tegenaan is geplakt. Omdat deze ‘kapel’ rechtstreeks aan de school is verbonden, wordt er eigenlijk heel weinig gebruik van gemaakt. Wat een zonde, want dit is echt een meesterwerk!

kloosterkerk ursulinen mechelen

Het interieur van de kloosterkerk.

kerk wintertuin mechelen

Zeg nu zelf: dit is toch prachtig!?

Iets verder in de school, kom je nog op zo’n geweldig plaatsje terecht.
De pianogalerij is een langwerpige gang waarin maar liefst 32 piano’s staan opgesteld. In kleine hokjes, genaamd naar befaamde componisten, staat een rommeltje van deze muziekinstrumenten waarop de gegoede leerlingen lustig konden tokkelen. Alsof dit niet indrukwekkend genoeg is, werd ook hier aan alle details gedacht. Geëtste ramen met daarin lotussen en héél wat andere versieringen, mooie keramieken tegeltjes en handgemaakte krukken en stoelen die zo degelijk zijn dat ze na al die eeuwen nog steeds comfortabel zijn.

pianogalerij wintertuin mechelen

De pianogalerij is nu al indrukwekkend, maar ooit moet het er nóg mooier uit hebben gezien. Het dak was vroeger immers overspannen met glas-in-loodramen!

Achter het Oratorium, een prachtige zaal met gedetailleerd houtsnijwerk waarin allerlei lezingen kunnen worden gegeven, vind je het schoolmuseum. Deze fantastische kamer is volgestouwd met authentieke houten vitrinekasten waarin honderden opgezette dieren het beste van zichzelf geven. Van de verenpracht van fantastische vogels, tot de ruwe schubben van ‘s werelds gevaarlijkste reptielen. Al deze schattige (en minder schattige) beesten zijn door bekwame taxidermisten herleid tot levensechte standbeelden. Bij het zien van al deze prachtige vitrines, zou je haast vergeten om ook naar de mooie kamer rondom jou te kijken! Dit schoolmuseum deed me heel hard denken aan het zoölogisch museum van Florence, en als je weet dat dat één van mijn favoriete bezienswaardigheden in Firenze was, dan geloof je vast wel dat dit schoolmuseum heel wat indruk op mij heeft gemaakt!

wintertuin mechelen rondleiding

Met een rondleiding door de wintertuin van Mechelen zit je voor enkele uurtjes zoet. Er is hier zo veel te zien!

schoolmuseum ursulinen mechelen wintertuin

Dit schoolmuseum vond ik misschien nog de meest magische kamer!

En ten slotte, hoe kan het ook anders, het paradepaardje van de Ursulinen: de Wintertuin van Mechelen.
Dit is zonder twijfel de reden waarom je naar hier bent gekomen. En ik moet toegeven: het is de moeite!
Een serre waarin aan ieder detail is gedacht. Het stalen frame dient niet enkel ter ondersteuning van de wintertuin, maar de kronkelende en draaiende smeedijzeren buizen lijken wel het verlengde van de vele planten en bomen die hier ook staan. Helemaal bovenaan al dat gekronkel, zie je de kleurrijke glas-in-loodramen die het verloop van de dag voorstellen: een reiger die een visje vangt, terwijl de zon net boven het water uitkomt en aan de andere kant een uil die rakelings over het water scheert. Het licht dat op dit kleurrijke tafereel binnenvalt, zorgt ieder moment van de dag voor een andere beleving. Let ook hier op alle details! De prachtige lusters zijn zo gedetailleerd, dat je bijna niet kan geloven dat het handwerk is. De prachtige fontein en marmeren beelden in het midden passen hier ook perfect in het interieur.
Rondom de wintertuin vind je een gangpad dat je ook niet mag overslaan. Taferelen vanuit elke Belgische provincie tonen het industriële landschap en de technologische vooruitgang van die tijd. Over vooruitgang gesproken, deze nonnen waren duidelijk ver voor op hun tijd!

wintertuin mechelen

Beginnen of eindigen met je rondleiding doe je in dit prachtige stukje art-nouveau.

wintertuin mechelen serre glas in lood ramen

Een close-up van de mooie glas-in-loodramen van de wintertuin.

Hoe geraak je daar?

Om deze wondermooie plek te bezoeken, raad ik aan om met eigen vervoer te komen. De Wintertuin ligt immers nog verscheidene kilometers weg van Mechelen, in het naburige Onze-Lieve-Vrouw-Waver. Met de auto ben je er (vanuit Mechelen) in twintig minuutjes.

Vanuit het (centrale) treinstation van Mechelen heb je ook een rechtstreekse busverbinding naar de Ursulinen.
Bus nummer 511 of 510 brengt je in een dik half uurtje naar de Onze-Lieve-Vrouw-Waver kerk. Van daaruit is het nog zo’n 500 meter stappen tot je de Wintertuin van Mechelen binnenwandelt.

Vergeet niet dat de wintertuin en de andere prachtige bezienswaardigheden van de Ursulinen alleen op zondagen geopend is voor bezoekers. De deuren gaan open om 14:00u, en om 14:30u stipt begint de rondleiding. Kom niet te laat, want anders moet je een weekje langer wachten!
Tickets kosten €10 per persoon.

mechelen ursulinen

En de architectuur van de buitenkant is trouwens ook waanzinnig mooi.

Waar logeren?

Volgens mij is er maar één plek waar je kan logeren als je van je weekendje naar Mechelen echt een magische ervaring wil maken: Het Martin’s Patershof.
In het stadscentrum van het charmante Mechelen vind je een gigantische kerk die helemaal is omgevormd tot een luxueus hotel. De prachtige gewelfbogen, kleurrijke glas-in-loodramen en het fantastische exterieur zorgen voor een hotelervaring zoals je nog nooit eerder hebt meegemaakt. Dit feeërieke en luxueuze logement is niet van de goedkoopste, maar als je de magie van de Wintertuin tot in de slaapkamer wil voelen, dan is er geen betere keus dan dit.
Boek op tijd, want dit hotel is (logisch, natuurlijk) snel volzet. Prijzen vergelijken kan via de website van het Martin’s Patershof zelf, of via Booking.

martin's patershof mechelen wintertuin

© Martin’s Hotels

Dit artikel kwam er in samenwerking met Visit Mechelen.

In dit artikel staan enkele affiliate links. Wanneer jij iets boekt bij deze reisorganisaties krijg ik een kleine commissie op de boeking. Jij betaalt daarvoor niets extra. Je kan het dus zien als een manier om deze blog te steunen als je er iets aan hebt gehad. Ik gebruik deze reisorganisaties zelf ook, en ik zal alleen reismaatschappijen aanraden die ik zelf ook gebruik.
 

Volg je mij al op Social Media?


Hoi, ik ben Sam Van den Haute. Gedurende de laatste 5 jaar reis ik bijna permanent de wereld rond. Het avontuur opzoeken en mooie plekjes bezoeken zijn immers mijn passie. Laat mij ook jou inspireren met geweldige verhalen, prachtige foto's en handige tips van mijn avonturen op reis. Op mijn facebookpagina en instagram account krijg je de laatste updates en mooie foto's om jou te inspireren voor je volgende reis.
Mijn tips voor reizigers werden tijdens het korte bestaan van deze blog al gedeeld op o.a. Radio 2, NPO 3FM (Nederland), De Standaard (bijlage Media Planet), Steps Magazine, Vakantiesalon Antwerpen en heel wat meer platformen.
Sluit je aan bij duizenden anderen om de laatste updates te ontvangen!

Like Checkoutsam op Facebook
 
  1. Hilde Vervloessem says:

    De Wintertuin is wel degelijk van O.L .Vr.Waver.Hij staat op ons grondgegebied en dat is 10 km van Mechelen. Mensen worden in de war gebracht en zoeken in Mechelen of Sint Katelijne Waver naar de Wintertuin. Ik hoop dat nu eindelijk de juiste locatie direct aangegeven wordt. Wij zeggen ook niet dat de Sint-Romboutstoren in O.L.V.Waver staat!Ere wie ere toekomt!
    Groetjes van een rasechte Waveraar,oud-leerling en oud-lerares , ook gids Wintertuin en erfgoed.

    • Hoi Hilde

      Ik denk dat het ik heel duidelijk aangeef in het artikel dat je de Wintertuin in Onze-Lieve-Vrouw Waver vindt (“in de buurt van Mechelen”, “De Wintertuin ligt immers nog verscheidene kilometers weg van Mechelen, in het naburige Onze-Lieve-Vrouw-Waver”, en ik vermeld zelfs het exacte adres…)
      De reden waarom het artikel ‘Wintertuin in Mechelen’ noemt, is omdat mensen specifiek zo op zoek gaan in Google naar informatie over dit pareltje. En ik denk dat je als gids wel graag hebt dat er reclame wordt gemaakt voor de Wintertuin, dus dan moet er wel informatie over gevonden worden. Toch? 😉

      Groetjes
      Sam

Laat een bericht achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

U kunt deze HTML trefwoorden en attributen gebruiken:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Check Out Sam

Check Out Sam

WIL JE MEER REISTIPS?
Volg me dan op
Ik steek heel veel tijd in het schrijven van al deze reisgidsen en tips, dus iedere like is voor mij een teken van appreciatie. Bedankt!